Gaz - cechy charakterystyczne
Poszukiwania paliw alternatywnych zastępujących benzynę czy olej napędowy jawią się ostatnio jako konieczność wobec stale rosnących cen tych paliw i wciąż ostrzejszych wymagań ekologicznych. Jest bowiem faktem niezaprzeczalnym, że są one tańsze i mniej uciążliwe dla otoczenia niż najpopularniejsze obecnie paliwa silnikowe. Jednym z takich paliw jest gaz płynny
LPG - liquefied petroleum gas będący mieszaniną propanu i butanu. Przy ciśnieniu około 0.83 MPa i temperaturze otoczenia utrzymuje stan płynny i wtedy jego objętość jest 270 razy mniejsza niż fazy gazowej. Przy spadku ciśnienia to paliwo przechodzi w fazę gazową, przechowywane jest więc w stanie płynnym a spalane jako gaz. W ostatnich latach obserwuje się w Polsce bardzo duży wzrost zainteresowania stosowaniem gazu płynnego jako alternatywnego paliwa silnikowego zastępującego benzynę.
LPG na świecie
W niektórych krajach od dawna stosuje się gaz propan - butan. Zakres stosowania LPG jest oczywiście ograniczony, choć w takich krajach jak Holandia, Belgia, Dania czy Włochy można określić go jako znaczący. Na całym świecie porusza się około 5 mln samochodów zasilanych LPG, w tym ok. 700 tyś. w Holandii, 500 tyś. w krajach b. ZSRR, 450 tyś. w USA, 140 tyś. w Kanadzie i już około 350 tyś. w Polsce. W niektórych dużych miastach świata jak Tokio czy Barcelona wszystkie taksówki miejskie są zasilane wyłącznie tym paliwem. Głównym motywem rozpowszechnienia gazu jest ochrona czystości powietrza. Odpowiednia w tym zakresie polityka ekonomiczna niektórych państw skłania część użytkowników pojazdów do stosowania gazu zamiast benzyny. Znacznie niższe ceny gazu i inne ulgi podatkowe rekompensują właścicielom samochodów koszty poniesione na instalację gazową. W Polsce zaistniały obecnie podobne okoliczności sprzyjające rozwojowi tego sposobu zasilania samochodów. Instalację gazową LPG można zamontować do każdego samochodu napędzanego 4-suwowym silnikiem z zapłonem iskrowym. Z eksploatacji pojazdu na gazie wynikają dwie zasadnicze korześci: ekonomiczna i ekologiczna.
Gaz - ekonomia
Aby lepiej zobrazować pierwszą z nich przyjrzyjmy się poniższej tabeli:
| Rodzaj paliwa |
Zużycie średnie w dm3/100km |
Cena litra paliwa |
Koszt przejazdu 100 km |
| Benzyna |
10 l.* |
ok. 3.30 zł |
ok. 33 zł |
| Gaz |
11.5 l.* |
ok. 1.40 zł |
ok. 16,10 zł |
* Polonez z silnikiem gaźnikowym
Różnica jest zatem widoczna, na 100km wynosi ok. 16.90 zł. Podobnie zwiększa się ekonomiczność innych pjazdów gaźnikowych, czy wtryskowych.
Gaz - ekologia
Równie ważny, choć nie doceniany jest także aspekt ekologiczny. Proces spalania mieszaniny propanu - butanu powoduje tworzenie mniejszej ilości związków toksycznych w spalinach. Na podstawie badań przeprowadzonych przez Zakład Inżynierii Chemicznej i Ochrony Środowiska można stwierdzić, iż nie wydzielają się w tym procesie praktycznie żadne szkodliwe substancje, oprócz ograniczonej do 1/4 - w porównaniu z etyliną - emisji tlenku węgla. Jest to zatem paliwo ekologiczne.
| Rodzaj paliwa |
HC |
CO |
NOx |
SO2 |
ALDEHYDY |
INNE |
Ogólnie |
| Olej napędowy |
6 |
0.2 |
25 |
3.25 |
7.8 |
32.5 |
74.75 |
| Benzyna bez Pb |
3 |
6 |
50 |
0.39 |
2.6 |
6.5 |
68.49 |
| Gaz |
1.8 |
0.3 |
40 |
0 |
0 |
0 |
42.10 |
Propan - butan - paliwo silnikowe
Inną zaletę gazu stanowi przedłużenie żywotności silnika. Mieszanina propanu - butanu w odróżnieniu od benzyny nie powoduje spłukiwania oleju z gładzi cylindrów oraz jego rozcieńczenia w misce olejowej. W wyniku spalania gazu nie powstaje nagar.
Testy samochodów na gaz wykazują, że występuje tylko niewielki spadek mocy i obniżenie dynamiki silnika zasilanego gazem. Przy zwykłej jeździe nie zauważa się różnicy pomiędzy gazem a benzyną, przy rozpędzaniu się na poszczególnych biegach samochód zasilany gazem zachowuje się bardzo dobrze jest to zasługą tego, że liczba oktanowa gazu wynosi 104. Różnica pomiędzy paliwami jest możliwa do zauważenia dopiero gdy np. ciągniemy dużą przyczepę lub gdy przeciążamy silnik tzn. chcemy szybko przyspieszyć jadąc na 5 biegu 60 km/h.
Instalacje gazowe - prawo
Na zakończenie jeszcze jedna, dość istotna uwaga. W Polsce urządzenia firmy BRC i ZAVOLI otrzymały homologację Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej na podstawie pozytywnej oceny technicznej, wydanej przez Instytut Transportu Samochodowego. Urządzenia te mogą współpracować z krajowej produkcji zbiornikami gazu wytwarzanymi przez firmy Stako i GZWM Grodków. Nie warto natomiast kupować urządzeń nie posiadających polskiej homologacji. Trudno bowiem będzie znaleźć warsztat z odpowiednimi uprawnieniami, który zgodzi się taką instalację zamontować. Niemożliwe stanie się także odnotowanie posiadania takiej instalacji gazowej w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.
